Marcadores: Cotidiano, Literatura, Música
Para redondear o panorama, as máis ou menos accidentais xornadas sobre o libro dixital da Asociación Galega de Editores. Non puiden asistir por cuestións laborais, aínda que o feito de que estas cuestións se desenvolvesen no mesmo edificio no que tiñan lugar as xornadas, si que me permitiu testar o ambiente de efervescencia e formigueiro ao que chegaron. Das crónicas d@s moit@s e afortunad@s asistentes ficaría coa perspectiva de Brétemas, centrada na asunción de que nos atopamos na transformación do modelo gutemberiano, probabelmente a transformación máis importante no ámbito da lectura dos últimos cincocentos anos, o que se cadra é unha fortuna poder vivir e experimentar. Complementándoa, esta outra, máis virada á perspectiva da persoa usuaria e da súa expectación ao respecto do que os novos métodos e limitacións de acceso poden depararnos.
Dalgunha forma creo que nos achegan separadamente a dous planos, moi mesturados, nos que deberiamos procurar interpretacións separadas:
En primeiro lugar, ao meu xuízo, é certo que o modelo gutemberiano está a transformarse ou convivir con outros tipos de lectura. Isto non é novo, de feito é tan vello, que se tomo distancia destas efervescencias podo lembrar que lin os primeiros libros electrónicos hai máis de dez anos e que os departamentos de teoría da literatura desta parte do mundo levan un tempo similar estudando a "literacidade electrónica", non só dos videoxogos, senón das novelas hipertextuais, que as hai dende os anos oitenta (eu tiven nas mans algunhas en diskettes de 5 1/4). Por tanto, e aínda que é unha perspectiva que convén non perder de vista, creo que este proceso se iniciou hai moito tempo e que demorará aínda moito máis en definirse. Esa literacidade leva anos vivindo entre nós e xa tivo os seus acertos, as súas frustracións e os seus fracasos estrepitosos. (Calma).
En segundo lugar está o tema da mudanza do modelo económico das editoras, en concreto das nacionais, que creo que nestes momentos é o tema fundamental. Galaxia e Xerais (así como Rinoceronte e Estaleiro) descubriron o libro electrónico hai bastante tempo (o estudante precario que era hai anos nunca esquecerá este agasallo, Fran), a verdadeira novidade destas semanas non é que o libro electrónico exista, se non se é posíbel que exista dende unha perspectiva rendíbel economicamente. Nese sentido son escéptico, aínda que gostaría que o meu escepticismo fracasase. Non é só é o prezo elevado actual dos primeiros ebooks nacionais o que me fai dubidar, senón a formulación de base de todo iso: a venda dun produto (inutilmente) limitado sen máis avantaxes que o feito de ter unha rebaixa e "ser" dixital. Particularmente creo que nesta revolución falta a perspectiva de ofrecer ou ben un produto máis interesante (adiantos editoriais, edicións exclusivas, agasallos virtuais...); ou ben reconfigurar o negocio cara aos servizos máis que cara aos produtos, algo que no caso das revistas electrónicas me parece especialmente necesario. Se cadra chegue con ter paciencia.
En calquera caso, benvida esta alancada dixital. Sexa cara a onde sexa, movémonos.
Foto tirada de aquí.
Marcadores: Edición
Alguén díxome unha vez que un concerto punk tiña que ser "unha patada na boca" e realmente esa idea do impacto, a brevidade e a forza define bastante ben non só a base argumental dun concerto, senón tamén o que foi o primeiro movemento e especialmente o que foi a traxectoria do seu grupo máis emblemático. A historia dos Sex Pistols foi intensa, conflitiva e impactante, pero ao contrario que tantos grupos que se desfán tras o primeiro disco, ou de tantos outros que botan cincuenta anos con poucas evolucións, conseguiu deixar unha pegada fonda, non só musical, senón tamén socialmente. O punk pasou ao noso imaxinario colectivo, vinculado para sempre aos imperdíbeis, o cuspe e as cristas.A biografía (autorizada) de Rotten podería funcionar como un evanxeo oculto de todo aquilo. Como pasa habitualmente, os iniciadores dun movemento son os primeiros en ser traizoados e decepcionados por el. E así non resulta estraño descubrir que na memoria do autor, os esgarros do público xurdiron imitando os seus problemas de sinusite que o obrigaban a cuspir continuamente durante os concertos. E que, contra a lenda, nunca pediron que lles cuspiran, mesmo impulsaron un movemento para tratar de evitalo, xa que o contaxio de enfermidades entre o público e os artistas comezaba a ser algo demasiado frecuente. Que o pogo foi unha imitación de Sid Vicius saltando para ver ao público, ou que os imperdibles xurdiron da necesidade real dun vestiario estragado por unha moza ciumenta. E o que é pior, que el mesmo vivía cada unha desas imitacións como unha derrota. A mensaxe que Rotten pretendía facer chegar era a da autenticidade, a da liberdade para ser un mesmo contra todas as convencións sociais. El mesmo decatouse do seu fracaso cando no lapso duns meses se atopou cantando ante un público perfectamente uniformado cos seus traxes e peiteados punks.
A traizón á mensaxe orixinal forma parte de todo acto de comunicación como algo inevitábel. O punk foi o que foi (é o que é) coas súas virtudes e defectos porque non foi a creación completa de ninguén, e moito menos dun único individuo. A súa natureza achegouse máis a un encontro feliz de xenreiras, marxinalidade, nihilismo, drogas e desesperación, e como tal, non cabe no protagonismo dun único grupo, por moi senlleira que fose a súa traxectoria.
En calquera caso, e apesar disto, na biografía de Rotten brillan varias cousas. A primeira esa desmitificación necesaria, non só dos Pistols, senón de toda a escena punk do momento. A segunda, a súa propia perspectiva persoal, a dunha persoa sumamente intelixente criada no fondo dun arrabaldo e que tratou de facer arte con aquilo que tiña as súas maos: nada.
Marcadores: Música
Un tema recorrente da pasada xornada dedicada a Xohana Torres foi, como era esperábel, o seu silencio literario. O feito de que Xohana decidira abstraerse da edición ten como principais consecuencias que resultou inapreixábel para todo o proceso posterior. Isto inclúe, nun primeiro termo, ás persoas que a len, pero tamén, e aquí se centra a maior parte do problema, á crítica e á historia da literatura. A este feito súmanse os factores que actuaron (e actúan) como elementos distorsionadores e discriminatorios: Xohana é unha muller e ademais escribiu (e escribe) nunha lingua minorizada, Ambos feitos teñen sido postos en relación co silencio, sen que ninguén fose capaz de dar unha teoría sólida ao respecto. É máis, moitas das teorías máis sólidas teñen perdido forza despois de ocasionais declaracións da autora, se cadra a máis reveladora unha na que afirmaba que o seu afastamento do mundo literario non implicaba en ningún caso que deixara de escribir.
Marcadores: Feminismo, Literatura, Teoría
Pasaron moitos anos antes de que me decidise a por unha certa orde en todo aquel revoltallo de nocións e decidise mergullarme, non só en Marley, senón na cultura xamaicana e nese conxunto de melodías herdeiras ou precursoras do reggae. A sensación foi de auténtica fascinación. O xurdimento do rastafarismo, así como os devires políticos da illa son, se cadra, dos fenómenos máis incríbeis que se poden coñecer e destacan polo seu valor sociolóxico e cultural, pero tamén dende a perspectiva da resistencia das minorías á asimilación. O xurdimento dun movemento que reivindica un retorno da negritude a África, que a considere como a tribo perdida de Israel e teña pola reencarnación de deus ao emperador de Etiopía, é dificilmente críbel nun lugar que non sexa Xamaica. Desa fascinación e pescuda xurdiu unha parte importante de L'affiche rouge, en boa medida porque sempre o considerei un libro que tiña que falar dos nosos propios mitos, e ás veces iso só é posíbel tomando distancia e falando dos mitos dos demais.
Porén, nesa mesma pescuda, tamén se me revelaron outra serie de cousas moito menos agradábeis, e que serviron tamén para configurar ese lado escuro que teñen sempre os mitos. A realidade dun rastafarismo entregado a unha figura profundamente reaccionaria, ou a súa base relixiosa fundamentalmente patriarcal e homófoba, aspectos contra os que moitos grupos se revolveron, pero que unha grande parte da sociedade xamaicana segue practicando e asociando á súa música.
Este venres, se ninguén o impide (de novo), o cantante xamaicano Sizzla dará un concerto na capital do país. Pouco importa que as súas letras exhorten ao asasinato de homosexuais, ou que tras algún dos seus concertos alguén do público decidise seguir o consello e acabar coa vida dunha persoa, tanto a sala, como a produtora ou o concello, parecen seguir ignorando a petición de suspensión. Debemos ser demasiado sensibles para o seu xuízo, ou demasiado pouco importantes para a súa visión do mundo. Curiosamente, do que máis me lembro agora mesmo é desa xente que se preocupou tanto polo sentido exacto dunha conxunción.
Calquera persoa que queira apoiar a causa pode facelo dende aquí, onde supoño que se irá informando dos actos que se convoquen. A suspensión é, de momento, unha falsa alarma.
Marcadores: LGBT, Literatura, Loita















