Persépolis

Cando comezou a intervención militar de Estados Unidos contra o Afganistán dos talibáns, aló polo 2001/2002, era frecuente escoitar a discusión sobre que debía pesar máis nas simpatías: se os combatentes que resistían ao invasor imperialista ou a agardada fin do réxime talibán. Naquela altura asistín ás máis variadas perspectivas sobre a contradicción principal e a secundaria, e cheguei a escoitar opinións do máis diversas. Se cadra a que máis lembro, pola estrañeza e por tela rebatido espantado, era a que defendía que as mulleres afganas debían tentar loitar do lado dos talibáns contra os norteamericanos. As mulleres afganas, por sorte, loitaron contra os talibáns, e o que máis me enche de orgullo é que hoxe en día, tras liquidar o primeiro obxectivo, seguen loitando contra o exército de ocupación estadounidense.

Lembreime de todo isto estes días vendo Persépolis, un filme baseado en dous volumes de banda deseñada e ambientado na xeración iraniana (ou se cadra deberíamos dicir persa) que viviu dous lumes contrapostos similares. Habitualmente téndese a simplificar o caso iraniano na dicotomía entre o rexime parafascista do Xá de Persia e a antiamericana revolución islámica. Chegouse ao punto no que mesmo hoxe o antiamericanismo de Ahmadinejad é contemplado con simpatía por determinados sectores. Creo que parte do valor desta obra é o de achegar os matices que se esconden tras toda simplificación deste tipo. Da perspectiva de Persépolis quedo sobre todo coa primeira parte, onde se ve cal é o verdadeiro lugar das persoas que crían nunha Persia libre e socialista, e que non pasaron en ningún momento por ningunha estratexia de alianzas. Os mesmos opositores á dictadura do Xá pasaron, case sen transición ás cadeas dos aiatolás, e foron practicamente masacrados. A súa historia pérdese entre o exilio interior, as execucións e o exilio exterior. Tras a suposta caída dos grandes ideais, da que tamén fala o filme, o súa memoria esvaécese na historia. Seguimos sen saber cara a onde mirar cando os homosexuais iranianos son aforcados, e seguiremos sen saber que facer se os estadounidenses deciden invadir Irán algún día.

De todos xeitos, Persépolis é un filme que brilla por moitas máis cousas, partindo dunha trama fermosa, tenra, e enormemente divertida, e que tamén conta a historia duha superación persoal e dun espírito rebelde. A verdade é que se é unha biografía fiel, dan ganas de coñecer á verdadeira Marjane. Aí queda o trailer (en francés con subtítulos en inglés, a falta doutra cousa).